Il mestiere di vivere 1937 [ 29 ]

 1937

 29 

Αίσθηση του χιούμορ έχουν όσοι διαθέτουν πραγματική αίσθηση. Όποιος παραμελεί τη ζωή χαμένος μέσα σε μιαν αφελή ενατένιση (και κάθε ενατένιση είναι αφελής)  δεν βλέπει τα πράγματα ξεκομμένα από τον εαυτό του, προικισμένα με ελεύθερη και περίπλοκη και αντιφατική κίνηση, πράγμα που συνιστά ακριβώς την πεμπτουσία της κωμικότητάς τους. Απεναντίας, το ιδιαίτερο γνώρισμα τη ενατένισης είναι ότι κλεινόμαστε μέσα στο διάχυτο και ζωηρό αίσθημα που γεννιέται στην ψυχή μας όταν ερχόμαστε σ`επαφή με τα πράγματα. Εδώ βρίσκεται η δικαιολογία των ενατενιστικών πνευμάτων:  ζουν κολλημένα πάνω στα πράγματα, και μοιραία δεν αισθάνονται την μοναδικότητα και την ιδιοτυπία τους, παρά απλώς και μόνο τα νοιώθουν. Οι πρακτικοί άνθρωποι - παράδοξο- ζουν ξεκομμένοι από τα πράγματα, δεν τα νοιώθουν, αλλά κατανοούν τον μηχανισμό τους. Και μόνον όποιος είναι ξεκομμένος από ένα πράγμα μπορεί να γελάσει μ`αυτό. Εδώ λανθάνει μια τραγωδία: ασχολείσαι πρακτικά με ένα πράγμα ξεκόβοντας από αυτό, χάνοντας το ενδιαφέρον σου. Έτσι ο δρόμος γίνεται επίπονος. 

Φυσικά, συνήθως κανένας δεν είναι ολοκληρωτικά ενατενιστική  ή πρακτική φύση, αλλά, καθώς δεν μπορείς να βιώσεις τα πάντα, μένει ακόμα και στους πιο πολύπειρους το αίσθημα κάποιου πράγματος. 

Τσέζαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1999

Il mestiere di vivere 1937 [ 26, 27 & 28 ]

1937

26

Πρόβλημα: η γυναίκα είναι το έπαθλο του ισχυρού ή το στήριγμα του αδύνατου, ανάλογα με την επιθυμία του καθενός;

Ειρωνεία της ζωής: η γυναίκα δίνεται ως έπαθλο στον αδύνατο και ως στήριγμα στον ισχυρό. Και κανείς δεν κατέχει ποτέ ό,τι του ταιριάζει. 

27

Κάθε κριτικός είναι στην πραγματικότητα γυναίκα στην κλιμακτήριο, κακότροπη και refoule.

28

Ερωτική σκέψη: νοιώθω τέτοια θέρμη για σένα που θα `θελα να `χω γεννηθεί αδελφός σου ή να σ` έχω φέρει εγώ ο ίδιος στον κόσμο. 

Τσέζαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1999 

Il mestiere di vivere 1937 [ 25 ]

1937

25

Δεν θα πρέπει ποτέ πια να πάρεις στα σοβαρά όσα δεν εξαρτώνται από σένα και μόνο. Όπως είναι ο έρωτας, η φιλία και η δόξα. 

Και όσα πάλι εξαρτώνται μονάχα από σένα - είναι τόσο σημαντικό αν τα πάρεις στα σοβαρά ή όχι; Ποιος θα το μάθει; Γιατί, όταν είσαι μοναχός, τότε δεν υπάρχει "ποιος": αφανίζεται ακόμα και το εγώ. Απ` το καλό στο καλύτερο.  

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1999

Il mestiere di vivere 1937 [ 24 ]

1937

24

Ο ηθικός νόμος χρησιμεύει για να μην κάνουμε το κακό στον εαυτό μας, όχι για να μην το κάνουμε στους άλλους. Μονάχα η ευσπλαχνία μπορεί να μας πει πόσο κακό κάνουμε όταν ενεργούμε σύμφωνα με το καθήκον μας,  Αυτό φαίνεται όχι μόνο στις περιπτώσεις του έρωτα, αλλά και σε ολόκληρη τη ζωή. Θα ήταν στ`αλήθεια ένα ιδεώδες πολύ -πολύ μεγάλο: να ρωτάς πάντοτε, ακούραστα, τον καθένα τι πράγμα τον προσβάλλει, τι του γεννά στέρηση, τι τον βασανίζει, και ν`αποζημιώνεις, ν`αγκαλιάζεις, ν` αναζωπυρώνεις.

Άλλα όταν λες "στον καθένα", εννοείς όλους, και εννοείς πάντα`κι αυτό δεν γίνεται. Και δεν γίνεται ειδικά επειδή τουλάχιστον ένας δεν θα έβρισκε - τούτη την αποζημίωση και τούτη την αγκαλιά - και αυτός ο ένας είμαστ` εμείς. Γιατί ένα είναι σίγουρο: για να ειρηνέψει η ψυχή δεν φτάνει να βλέπεις τους άλλους ν`απολαμβάνουν, έστω κι αν αυτό οφείλεται σε σένα. Παράδειγμα:  οι  ανικανοποίητες
γυναίκες.


Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1999

Il mestiere di vivere 1937 [ 22 & 23 ]

1937

22

Και προπαντός μη λησμονείς ότι το να κάνεις ποιήματα είναι σαν να κάνεις έρωτα: ποτέ δεν θα μάθεις αν τη χαρά σου την συμμερίζεται ο άλλος.

23

Oι μεγάλοι ποιητές είναι σπάνιοι, όπως και οι μεγάλοι εραστές. Δεν αρκούν οι θολές λαχτάρες, οι μανίες, και τα όνειρα` χρειάζεται και το σπουδαιότερο: τα βαρβάτα αρχίδια. 'Ο, τι μ`άλλα λόγια ονομάζεται: ολύμπιο βλέμμα. 

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1999

Il mestiere di vivere 1937 [ 21 ]

1937

21

Κάθε γυναίκα επιθυμεί ένθερμα ένα φίλο για να του ανοίγει την καρδιά της  και να γεμίζει το κενόν ωρών, όταν ο άλλος βρίσκεται μακριά` απαιτεί να μην παρενοχλεί ο φίλος αυτός τον έρωτά της` θυμώνει αν της ζητήσει κάτι που ανακατεύεται με τον έρωτα της: αν τυχόν όμως ο ίδιος αυτός φίλος συγκρατιέται  και κρύβει τα δικά του  βλέμματα και τα δικά του λόγια, μόνο και μόνο για την υποφέρει από την λαχτάρα του τότε αμέσως η γυναίκα -κάθε γυναίκα επιστρατεύει ματιές νυχιές και κουβέντες προκειμένου να τον νοιώθει και να τον βλέπει να βασανίζεται. 

Και το κάνει δίχως να το συνειδητοποιεί. 

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1999

Il mestiere di vivere 1937 [ 20 ]

1937

20

Για να κατέχεις κάτι ή κάποιον, πρέπει να μην τού δίνεσαι ολότελα, να μην χάνεις τα μυαλά σου, κοντολογής να παραμένεις υπέρτερος. Όμως είναι νόμος της ζωής να απολαμβάνεις μονάχα εκείνο στο οποίο εγκαταλείπεσαι ολόψυχα, Οι εφευρέτες της αγάπης του Θεού ήξεραν τη δουλειά τους: δεν υπάρχει τίποτε άλλο που και το κατέχεις και το απολαμβάνεις ταυτόχρονα.

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1999

Il mestiere di vivere 1937 [ 17, 18 & 19 ]

1937

17

Ο αληθινός rate δεν είναι όποιος δεν πετυχαίνει στα μεγάλα πράγματα -και ποιος τα πέτυχε ποτέ;- αλλά στα μικρά. Να μην καταφέρεις να στήσεις ένα νοικοκυριό, να κρατήσεις έναν φίλο, να ευχαριστήσεις μιαν γυναίκα, να κερδίσεις το ψωμί σου όπως ο καθένας. Αυτός είναι ο πραγματικός rate.

18

Για τους μικρούς μεγάλους άνδρες έρχεται πάντα μια στιγμή όπου οι άλλοι τους κάνουν να πληρώσουν το μεγαλείο τους λέγοντάς τους: "Είσαι μεγάλος, αλλά ακριβώς γι`αυτό δεν διακινδυνεύω να σου εμπιστευτώ τη ζωή μου". 

19

Δεν θρηνεί κανείς από αγάπη όποιον τον πρόδωσε, αλλά από εξευτελισμό επειδή δεν κέρδιζε την πίστη του.

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993

Il mestiere di vivere 1937 [ 16 ]

1937

16

Το μγαλύτερο σφάλμα του αυτόχειρα δεν είναι να σκοτωθεί, αλλά να το σκέφτεται χωρίς να το κάνει.

Δεν υπάρχει χειρότερος ξεπεσμός από την κατάπτωση της ηθικής αποσύνθεσης όπου οδηγεί η ιδέα της -ο εθισμός της ιδέας- της αυτοκτονίας. Ευθύνη, συνείδηση, δύναμη, τα πάντα τα παίρνει το ρεύμα πάντα σε τούτη τη νεκρή θάλασσα, βυθίζονται και ξαναέρχονται στην επιφάνεια, ενώ κάθε κίνητρο για δράση καταντά γελοίο.
   

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

Il mestiere di vivere 1937 [ 13, 14 & 15 ]

1937 

13

Οι μόνες γυναίκες που αξίζει τον κόπο να παντρευτείς είναι όσες δεν σου εμπνεύουν επιστοσύνη για να τις παντρευτείς. 

14

Το σκληρότερο απ` όλα είναι τούτο: η τέχνη της ζωής συνίσταται στο να κρύβεις από τα πιο αγαπημένα πρόσωπα τη χαρά που νοιώθεις όταν βρίσκεσαι μαζί τους, ειδ` αλλιώς τα χάνεις. 

15

Παύεις να `σαι νέος όταν καταλαβαίνεις ότι λέγοντας σε κάποιον τον πόνο σου δεν κάνει τίποτε. 

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993

Il mestiere di vivere 1937 [ 12 ]

1937

12

Ο λόγος, για τον οποίο οι γυναίκες ήσαν πάντοτε "πικρές σαν τον θάνατο", φωλεές κακών, άπιστες, Δαλιδές κτλ., είναι κατά βάθος ο εξής μονάχα: ο άνδρας εκσπερματώνει πάντα - αν δεν είναι ευνούχος - με οποιαδήποτε γυναίκα, ενώ εκείνες φτάνουν σπάνια στην ελευθερώτρια ηδονή, κι όχι όλες, και πολλές φορές όχι με τον λατρεμένο - ακριβώς επειδή είναι ο λατρεμένος - κι αν φτάσουν μια φορά δεν ονειρεύονται πια τίποτα άλλο. Για την - θεμιτή - φρενίτιδα τούτης της ηδονής είναι έτοιμες να διαπράξουν οποιαδήποτε κακία. Είναι αναγκασμένες να τη διαπράξουν. Αυτή είναι η βασική τραγωδία της ζωής, κι όποιος άνδρας εκσπερματώνει πρόωρα καλύτερα να μην είχε ποτέ του γεννηθεί. Έχει ένα κουσούρι που για δαύτο θα έπρεπε να αυτοκτονήσει. 

  

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993

Il mestiere di vivere 1937 [ 10 & 11 ]

1937 

10

Τα λάθη γίνονται πάντα στην αρχή. 

11

Μια γυναίκα, αν δεν είναι ηλίθια, αργά ή γρήγορα, συναντά ένα ανθρώπινο ερείπιο και προσπαθεί να το σώσει. Μερικές φορές το καταφέρνει. Όμως μια γυναίκα, αν δεν είναι ηλίθια, αργά ή γρήγορα βρίσκει ένα γερό άνθρωπο και τον καταντά ερείπιο. Τα καταφέρνει πάντα. 

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993 

Il mestiere di vivere 1936 [ 9 ]

1936

9

Ότι στην παραγωγή ενός έργου συμβάλλει το κοινό, είναι αναμφισβήτητο. Πάντως υπάρχουν και πολλά έργα που γεννήθηκαν δίχως εκείνον τον οφθαλμοφανή, ανήσυχο, θορυθώδη και ανάκατο κύκλο ανθρώπων, απ`όπου δέχεται το έναυσμά της η μεγάλη τέχνη. 

Ωστόσο το κοινό δεν έλειπε. Απλώς ο δημιουργός το είχε φανταστεί, το είχε δημιουργήσει (ήτοι: το είχε ορίσει, επιλέξει και αγαπήσει). Γενικά, οι αρχαίοι, ίσαμε τον ρομαντισμό, διαθέτουν έναν κύκλο χειροπιαστό` οι νεώτεροι έχουν ως διακριτικό τους γνώρισμα την απουσία του, και μάλιστα αποκαλύπτουν το μεγαλείο τους (όπως οι αρχαίοι το απεκάλυπταν στην ενστικτώδη κατανόηση του αληθινού κοινού, πέρα από τους διάφορους σχολιαστές) στην ικανότητα επιλογής και δημιουργίας των αναγνωστών τους. 

Σημειώνω εν τούτοις ότι είναι λάθος να θεωρεί κάποιος συγγραφέας δυνατή την προοδευτική δημιουργία του δικού του κοινού. Έτσι δημιουργείται, το πολύ-πολύ, το χειροπιαστό κοινό, δηλαδή το κοινό του εκδότη. Όμως το αληθινό κοινό πρέπει να προϋποθετεί εξ ολοκλήρου από το πρώτο κιόλας έργο.

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993

Il mestiere di vivere 1936 [ 8 ]

1936

8

Η αμαρτία δεν είναι μια συγκεκριμένη πράξη περισσότερο από κάποιαν άλλη, παρά μια ύπαρξη στραβοφτιαγμένη ολόκληρη. Ο ένας αμαρτάνει κι άλλος όχι. Τα ίδια πράγματα (μίσος, γαμήσι, απραξία, κακομεταχείρηση, ταπείνωση, οίηση) είναι αμαρτήματα για τον ένα, ενώ δεν είναι για άλλους.

Αμάρτημα σημαίνει: παραμένω πεπεισμένος ότι η τάδε πράξη κατά μυστηριώδη τρόπο γεννάει για μένα μελλοντική δυστυχία, ότι παραβίασε κάποιον μυστηριώδη νόμο αρμονίας κι ότι συνιστά απλώς έναν κρίκο σε μια αλυσίδα προηγούμενων και μελλοντικών δυσαρμονιών. Ζωή είναι κάτι σαν μεγάλη πρόσθεση, όπου αρκεί να λαθέψεις στο σύνολο των δύο πρώτων προσθέσων για να μην βγάζεις πια άκρη. Ζωή σημαίνει ότι μπλέκω μέσα σ`ένα γρανάζι κτλ

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993

Il mestiere di vivere 1936 [ 6 & 7 ]

1936

6

Να προσεχθεί ιδιαίτερα το εξής: στην εποχή μας η αυτοκτονία αποτελεί έναν τρόπο για να εξαφανίζεται κανείς` διαπράττεται φοβισμένα, σιωπηρά, πνιχτά. Δεν είναι πια κάτι ενεργητικό, είναι κάτι παθητικό. 

7

Ποιος ξέρει άραγε αν θα ξαναφανεί στον κόσμο η αισιόδοξη αυτοκτονία; 

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993 

Il mestiere di vivere 1935 [3,4.&5]

1935

3

Ζωή χωρίς καπνό είναι καπνός χωρίς ψητό. 

4

Ή χωροφύλακες ή εγκληματίες

5

Γράφω ποίηση και μελετώ: από τα δύο αυτά, παρηγοριά μεγαλύτερη και μονιμότερη μου δίνει το δεύτερο. Όμως δεν ξεχνώ ότι μ` αρέσει να μελετώ έχοντας πάντα κατά νου να γράψω ποίηση. Κατά βάθος όμως το να γράφεις ποίηση είναι πληγή πάντα ανοικτή, απ` όπου ξεθυμαίνει ο υγιής οργανισμός. 

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993

Il mestiere di vivere 1935 [2]

1935

2

Η ποίηση αρχίζει όταν κάποιος χαζός πει ότι η θάλασσα "φαίνεται λάδι". Εδώ δεν έχουμε ακριβέστερη περιγραφή της νηνεμίας, αλλά έχουμε την ευχαρίστηση ότι ανακαλύφθηκε η ομοιότητα` έχουμε το τερπνό γαργάλισμα από μια μυστηριακή σχέση, την ανάγκη να ξεφωνίσουμε προς όλες τις κατευθύνσεις ότι την προσέξαμε. 

Ωστόσο, εξ ίσου χαζό είναι να σταματήσουμε εδώ. Απάξ και άρχισε έτσι η ποίηση, πρέπει να την φέρουμε εις πέρας και να συνθέσουμε μια πλούσια αφήγηση σχέσεων, η οποία να ισοδυναμεί δεξιοτεχνικά με μιαν αξιολογική κρίση. 

Τέτοια θα `ταν η τυπική ποίηση, η ιδέα. Συνήθως όμως τα έργα είναι φτιαγμένα από αίσθημα - την ακριβή περιγραφή της νηνεμίας- που πότε-πότε αφρομανά καθώς ανακαλύπτει σχέσεις. Μπορεί η τυπική ποίηση να είναι εξωπραγματική και - όπως εμείς ζούμε και από μικρόβια - ό,τι φτιάχτηκε ίσαμε τώρα ίσως αποτελείται από μέρη καθαρώς μιμητικά (αίσθημα), από σκέψεις (λογική), και, κατά το δυνατόν καλύτερα, από σχέσεις (ποίηση). Ένας συνδυασμός περισσότερος απόλυτος θα ήταν ίσως αχώνευτος και ανόητος.

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   Il mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993

ll mestiere di vivere 1935

Το ημερολόγιο του Cezare Pavece εκδόθηκε το 1952, δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, από τις εκδόσεις Einaudi και με τίτλο ll mestiere di vivere Η έκδοση αυτή ανατυπώθηκε επανειλημμένα και χρησιμοπιήθηκε στην ελληνική μετάφραση.

Το παρόν ιστολόγιο θα προσπαθήσει να μεταφέρει, στο χώρο του διαδικτύου,  αυτό το ημερολόγιο, ποιήματα και κείμενα του Παβέζε. 
Με κάθε σεβασμό. 

1935

1.

Ο κάθε ποιητής έχει νοιώσει άγχος, θάμβος και απόλαυση. Ο θαυμασμός για ένα υπέροχο ποιητικό χωρίο δεν αναφέρεται ποτέ στην εκπληκτική του δεξιότητα, αλλά στην καινοτομία της ανακάλυψης που περιέχει. Ακόμα κι όταν σκιρτούμε από χαρά καθώς βρίσκουμε συνταιριασμένα με επιτυχία ένα επίθετο μ` ένα ουσιαστικό, που ποτέ άλλοτε δεν τα είχε δει κανένας μαζί, και πάλι δεν μας αφήνει έκθαμβους η κομψότητα του πράγματος, η ευστροφία του πνεύματος, η τεχνική δεξιότητα του ποιητή, παρά θαυμάζουμε την καινούργια πραγματικότητα που ήρθε στο φως. 

Τζέσαρε Παβέζε  Επιλογή από το   ll mestiere di vivere  Εισαγωγή - μετάφραση Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις σ τ ι γ μ ή  Αθήνα 1993